Donicę możesz zrobić z betonu, desek albo wykorzystanej puszki. Wybór zależy od budżetu, narzędzi i miejsca, w którym pojemnik będzie stał. Niezależnie od materiału potrzebujesz dwóch rzeczy: odpływu nadmiaru wody oraz zabezpieczenia powierzchni przed wilgocią.
Jaki materiał wybrać na donicę?
Beton pasuje do nowoczesnych aranżacji i dobrze znosi warunki zewnętrzne, ale wymaga przygotowania formy oraz czasu na związanie mieszanki. Drewno daje cieplejszy, naturalny efekt i łatwo je przyciąć, jednak bez impregnacji szybko niszczeje. Puszka jest najprostszym rozwiązaniem na małą roślinę lub zioła.
| Materiał | Trwałość | Koszt | Trudność | Styl |
|---|---|---|---|---|
| Beton | Wysoka po zabezpieczeniu | Średni | Średnia | Nowoczesny, surowy |
| Drewno | Średnia po impregnacji | Niski lub średni | Średnia | Naturalny, rustykalny |
| Puszka | Niska do średniej | Niski | Niska | Kolorowy, dekoracyjny |
Bezpieczeństwo i drenaż przed rozpoczęciem pracy
Przy cięciu, wierceniu, szlifowaniu i mieszaniu betonu używaj środków ochrony osobistej. Przygotuj także miejsce, w którym rozlana mieszanka lub farba nie uszkodzi podłoża. Przed rozpoczęciem pracy skompletuj:
- rękawice ochronne
- okulary ochronne
- maskę przeciwpyłową przy szlifowaniu i pracy z suchą mieszanką
- pilnik lub papier ścierny do stępienia ostrych krawędzi
Drenaż jest ważniejszy niż dekoracja. Otwór lub kilka otworów w dnie pozwala odprowadzić wodę i ogranicza ryzyko gnicia korzeni. W donicy betonowej można zostawić otwór podczas odlewania, w drewnianej wykonać ażurowe dno, a w puszce wywiercić otwory. Warstwa keramzytu może poprawić odpływ, ale nie zastąpi drożnych otworów.
Jak zrobić donicę betonową?
Do wykonania prostej donicy potrzebujesz uniwersalnej suchej mieszanki betonowej, wody oraz dwóch sztywnych pojemników. Mniejszy pojemnik musi zmieścić się w większym i pozostawić równą przestrzeń na ścianki. Do większych form można użyć betonu klasy C20/25 lub C25/30, zgodnie z instrukcją producenta mieszanki.
Przygotuj wiadro, mieszadło lub mocny kij, dwie doniczki z tworzywa, olej do posmarowania formy, obciążnik, papier ścierny i element do wykonania otworu odpływowego. Następnie postępuj tak:
- Rozrób suchą mieszankę z wodą według proporcji podanych na opakowaniu. Dodawaj wodę stopniowo, aż masa będzie gładka i plastyczna.
- Posmaruj olejem zewnętrzną powierzchnię mniejszej doniczki oraz wnętrze większej. Ułatwi to późniejsze wyjęcie odlewu.
- Wlej cienką warstwę betonu na dno większej formy. Umieść w niej mniejszy pojemnik i ustaw go centralnie.
- Wypełnij betonem przestrzeń między ściankami. Mniejszą doniczkę obciąż, aby nie wypłynęła i nie przesunęła się.
- Umieść w dnie rurkę, patyczek lub inny gładki element, który utworzy otwór drenażowy. Wyjmij go po wstępnym związaniu mieszanki.
- Delikatnie opukaj większą formę, aby ograniczyć pęcherze powietrza. Przykryj całość tkaniną i pozostaw na około dwa dni, o ile producent mieszanki nie zaleca innego czasu.
- Wyjmij formy, usuń ostre krawędzie i wygładź powierzchnię papierem ściernym. Przed malowaniem beton powinien być suchy, czysty i odpylony.
Nie wylewaj resztek betonu do zlewu ani kanalizacji. Po wyschnięciu masa twardnieje i może zatkać odpływ. Narzędzia oraz pojemniki umyj od razu, zanim mieszanka zacznie wiązać.
Jak zrobić donicę drewnianą?
Na początek wybierz proste deski sosnowe lub świerkowe. Możesz też wykorzystać pozostałości po innych pracach. Deski o grubości około 1,5–2 cm wystarczą do małej i średniej konstrukcji. Do wykonania przydadzą się piła, wkrętarka, wkręty do drewna, kątowniki ciesielskie, miarka, poziomica, papier ścierny, taker oraz folia do wyłożenia wnętrza.
Wkręty są lepszym wyborem niż gwoździe, ponieważ mocniej trzymają elementy i ułatwiają ewentualną naprawę. Kątowniki ciesielskie, czyli metalowe płytki z otworami, wzmacniają narożniki i pomagają zachować prosty kształt. Budowę przeprowadź w następującej kolejności:
- Rozrysuj wymiary donicy i przytnij deski na cztery ścianki. Sprawdź, czy przeciwległe elementy mają taką samą długość.
- Wygładź krawędzie i usuń drzazgi. Jeśli są większe ubytki, wypełnij je szpachlą do drewna.
- Połącz deski w prostokątną lub kwadratową skrzynię. W narożnikach zastosuj wkręty oraz kątowniki ciesielskie.
- Przykręć deski dna z niewielkimi odstępami. Szczeliny umożliwią odpływ wody, ale powinny być na tyle małe, aby podłoże nie wysypywało się z pojemnika.
- Wyłóż wnętrze folią, pozostawiając odsłonięte otwory odpływowe. Przymocuj ją zszywkami nierdzewnymi, nie naciągając zbyt mocno w narożnikach.
- Przeszlifuj zewnętrzną powierzchnię, usuń pył i zabezpiecz drewno preparatem przeznaczonym do zastosowań zewnętrznych.
Folia ogranicza bezpośredni kontakt drewna z mokrą ziemią, ale nie może blokować drenażu. Jeśli donica ma stać na balkonie, sprawdź jej masę po napełnieniu i nie ustawiaj dużej konstrukcji w miejscu, którego nośność budzi wątpliwości.
Jak szybko zrobić donicę z puszki?
Puszka po konserwie lub karmie może stać się małą doniczką na zioła, sukulenty albo sezonowe kwiaty. Przygotowanie zajmuje niewiele czasu, ale metal wymaga zabezpieczenia przed korozją.
Najprostszy sposób wygląda tak:
- Umyj puszkę, usuń etykietę i dokładnie ją wysusz.
- Stęp pilnikiem ostre krawędzie po otwarciu pojemnika.
- Wywierć kilka małych otworów w dnie, aby woda mogła odpływać.
- Pomaluj zewnętrzną powierzchnię farbą do metalu odporną na warunki atmosferyczne albo ozdób ją sznurkiem, naklejkami czy decoupage’em.
Nie zakrywaj otworów dekoracją. Jeśli puszka ma stać na zewnątrz, szczególnie dokładnie zabezpiecz miejsce cięcia oraz dno.
Jak zabezpieczyć donicę przed pogodą?
Przed nakładaniem środka ochronnego powierzchnia musi być czysta, sucha, odpylona i pozbawiona luźnych fragmentów starej powłoki. Dobierz preparat do materiału, ponieważ beton i drewno wymagają innych produktów.
- Beton – po wyschnięciu możesz zastosować farbę przeznaczoną do podłoży betonowych, na przykład RAFIL Na Beton Emalia Epoksydowa. Przy produkcie dwuskładnikowym zachowaj proporcje i czas stosowania podane przez producenta. Alternatywą może być RAFIL Chlorokauczuk, jeśli karta produktu dopuszcza użycie na danym podłożu.
- Drewno – zastosuj impregnat do drewna ogrodowego, a na surowe elementy najpierw środek gruntujący. Impregnat Ochronno-Dekoracyjny Ogrodowy VIDARON pomaga ograniczyć wpływ wilgoci i czynników biologicznych.
- Metalowa puszka – usuń ślady rdzy, odtłuść metal i użyj farby antykorozyjnej przeznaczonej do zastosowań zewnętrznych. Przy trudnym podłożu może być potrzebny podkład antykorozyjny.
- Każdy materiał – kontroluj odpływ wody i nie ustawiaj donicy bezpośrednio w miejscu, gdzie stale stoi kałuża. Regularnie sprawdzaj pęknięcia, odpryski i odspojenia powłoki.
Surowe drewno może wyglądać atrakcyjnie, ale bez ochrony szybko szarzeje, chłonie wodę i zaczyna niszczeć. Z kolei beton nie wymaga malowania dla samego użytkowania, lecz powłoka ochronna ułatwia czyszczenie i ogranicza wpływ wilgoci. Dużą donicę stawianą na balkonie albo konstrukcję murowaną warto skonsultować z fachowcem, ponieważ pojemnik z podłożem i wodą może być bardzo ciężki.
Najłatwiejszy start zapewnia puszka, naturalny efekt daje drewno, a największą odporność uzyskasz przy prawidłowo wykonanej i zabezpieczonej donicy betonowej. W każdej wersji najpierw zaplanuj odpływ wody, a dopiero potem zajmij się kształtem i dekoracją.
