Ognisko można przygotować na własnej działce, ale miejsce paleniska musi spełniać wymagania przeciwpożarowe i nie może stwarzać zagrożenia dla ludzi, budynków ani roślin. Najpierw wybierz bezpieczną lokalizację, potem zdecyduj między stałym paleniskiem z kamienia lub cegły a przenośną misą stalową albo żeliwną.
Gdzie wolno rozpalić ognisko?
Palenisko powinno znajdować się w wyznaczonym miejscu, z dala od domu, altany, pergoli, drewnianych elementów, drzew, wysokich traw i tworzyw sztucznych. Ogień oraz dym nie mogą zagrażać sąsiadom ani utrudniać korzystania z ich posesji. Nie wolno też spalać odpadów, tworzyw sztucznych ani materiałów, które wydzielają toksyczne dymy.
Przy planowaniu miejsca uwzględnij minimalne odległości wynikające z przepisów przeciwpożarowych. W materiałach dotyczących palenisk wskazuje się następujące wartości:
- 100 m od granicy lasu
- 10 m od pól, na których rosną palne płody rolne
- 4 m od granicy sąsiedniej działki
- bezpieczna odległość od budynków, drzew, drewnianych konstrukcji i materiałów łatwopalnych
Przepisy lokalne mogą wprowadzać dodatkowe ograniczenia, dlatego przed budową sprawdź wymagania swojej gminy. W razie wątpliwości skontaktuj się z urzędem gminy lub właściwą jednostką ochrony przeciwpożarowej.
Nie rozpalaj ogniska podczas silnego wiatru, długotrwałej suszy ani wtedy, gdy obowiązuje czasowy zakaz używania ognia. Iskry mogą przenieść się na trawę, dach, drewno lub sąsiednią działkę, a za spowodowanie pożaru grozi odpowiedzialność karna i finansowa.
Stałe czy przenośne palenisko?
Stałe palenisko z kamienia lub cegły sprawdzi się wtedy, gdy masz wystarczająco dużo miejsca i chcesz korzystać z jednego punktu przez wiele lat. Przenośna misa stalowa albo żeliwna będzie lepsza na małej działce, gdy potrzebujesz mobilności lub nie chcesz trwale zmieniać ogrodu. Na tarasie drewnianym wolno stosować wyłącznie rozwiązanie przeznaczone do takiego podłoża, z izolacją termiczną i stabilną konstrukcją.
| Cecha | Palenisko stałe – kamień lub cegła | Palenisko przenośne – stal lub żeliwo |
|---|---|---|
| Koszt | Zwykle niski przy użyciu lokalnych kamieni i prostej konstrukcji | Wyższy niż przy samodzielnym układaniu kamieni, zależny od modelu |
| Trwałość | Stała konstrukcja odporna na warunki zewnętrzne, jeśli użyto materiałów żaroodpornych | Trwała, ale wymaga ochrony przed korozją i przewróceniem |
| Mobilność | Brak, po zbudowaniu pozostaje w jednym miejscu | Można je przenieść po całkowitym wystygnięciu |
| Miejsce montażu | Najlepiej na gruncie, z dala od zabudowań i roślin | Na gruncie lub na tarasie, jeśli producent dopuszcza takie zastosowanie |
Jak zbudować palenisko z kamienia?
Do budowy wybierz kamienie polne, cegły ogniotrwałe albo inne materiały odporne na wysoką temperaturę. Zwykłe elementy dekoracyjne, kostka betonowa i kamienie o nieznanym składzie mogą pękać pod wpływem żaru. Zaprawa lub mieszanka użyta w konstrukcji również powinna być przeznaczona do miejsc narażonych na działanie wysokiej temperatury.
Proste palenisko może mieć około 130 cm średnicy i zagłębienie o głębokości około 10 cm. Są to wartości orientacyjne, które trzeba dopasować do wielkości działki i planowanego ognia.
- Wybierz miejsce zgodne z wymaganymi odległościami. Usuń z otoczenia suche liście, gałęzie, ściółkę, plastikowe obrzeża i inne materiały łatwopalne.
- Wyznacz okrąg paleniska i wykop zagłębienie o głębokości około 10 cm. Wyrównaj dno, aby konstrukcja nie przechylała się na nierównym podłożu.
- Przygotuj stabilną warstwę podłoża. Możesz wykorzystać żwir, piasek lub mieszankę przeznaczoną do wykonania odpornej podstawy, zależnie od rodzaju wybranych materiałów.
- Ułóż pierwszą warstwę kamieni lub cegieł. Sprawdzaj poziomicą, czy obręcz jest równa i stabilna.
- Wymuruj kolejne warstwy z użyciem zaprawy odpornej na wysoką temperaturę. Układaj elementy z przesunięciem spoin, aby ściana była mocniejsza.
- Zostaw obrzeże wystające ponad teren. Ograniczy ono przesuwanie się żaru i popiołu poza palenisko.
- Usuń nadmiar zaprawy, wyrównaj otoczenie i odczekaj do pełnego związania materiału zgodnie z instrukcją producenta. Pierwszy ogień powinien być niewielki.
Przed rozpoczęciem prac przygotuj wszystkie podstawowe narzędzia i materiały:
- kamienie polne, cegły ogniotrwałe lub inne elementy odporne na wysoką temperaturę
- zaprawę albo mieszankę przeznaczoną do konstrukcji narażonych na działanie ognia
- łopatę do wyznaczenia i wykopania zagłębienia
- poziomicę do kontrolowania ułożenia obrzeża
- żwir, piasek lub materiał do przygotowania stabilnego podłoża
Jak bezpiecznie korzystać z ogniska?
Przed rozpaleniem usuń z najbliższego otoczenia suche rośliny, drewno, plastik i inne łatwopalne przedmioty. Obok paleniska ustaw wiadro z wodą, wąż ogrodowy albo zapas piasku. Przenośne palenisko powinno stać na równej powierzchni i być na tyle ciężkie, aby nie przewrócił go wiatr lub przypadkowe potrącenie.
Dzieci i zwierzęta nie powinny mieć swobodnego dostępu do ognia. Nie zostawiaj paleniska bez nadzoru, nawet gdy płomienie wydają się niewielkie. Do palenia używaj suchego, nieimpregnowanego drewna. Nie wrzucaj do ognia odpadów, lakierowanych desek ani opakowań.
Po zakończeniu spotkania rozprowadź żar, zalej go wodą i wymieszaj popiół, aż przestanie syczeć i emitować ciepło. Samo przykrycie ogniska ziemią nie zawsze wystarcza, ponieważ żar może pozostać aktywny pod spodem.
Dobrze wybrane miejsce, ogniotrwałe materiały i stały nadzór pozwalają korzystać z ogniska bez narażania działki na pożar. Jeśli nie możesz zachować wymaganych odległości, zrezygnuj z paleniska otwartego i wybierz inne, bezpieczniejsze rozwiązanie.
Przepisy lokalne i czasowe ograniczenia przeciwpożarowe mogą się zmieniać. Przed rozpaleniem ognia sprawdź aktualne wymagania obowiązujące w miejscu, w którym planujesz korzystać z paleniska.
