Budowa karmnika dla ptaków może być prostym projektem z drewna albo szybkim rozwiązaniem z plastikowej butelki. Najważniejsze jest jednak nie samo wykonanie, lecz odpowiedzialne dokarmianie. Gdy zaczniesz podawać ptakom pokarm zimą, rób to regularnie aż do wiosny, dbając przy tym o czystość karmnika.
Jaki karmnik wybrać?
Wybór zależy od dostępnych narzędzi, czasu i oczekiwanej trwałości. Drewniana konstrukcja wymaga więcej pracy, ale może służyć przez kilka sezonów. Karmnik z butelki wykonasz szybko i niewielkim kosztem, choć jest mniej odporny na uszkodzenia.
| Cecha | Karmnik drewniany | Karmnik z butelki |
|---|---|---|
| Trwałość | Wysoka, jeśli drewno zostanie zabezpieczone od zewnątrz | Ograniczona, zależna od rodzaju tworzywa i pogody |
| Koszt | Średni, potrzebne są deski, kantówki i wkręty | Niski, wystarczy używana butelka i kilka prostych materiałów |
| Trudność wykonania | Średnia, przydadzą się piła, wiertarka i papier ścierny | Niska, pracę można wykonać nożyczkami i nożem |
| Estetyka | Może stać się trwałą ozdobą ogrodu | Funkcjonalna, ale mniej dekoracyjna |
Jak zbudować karmnik drewniany?
Klasyczny karmnik dla małych ptaków może mieć podłogę, dwuspadowy dach oraz boczne listewki zatrzymujące ziarno. Przydatnym rozwiązaniem jest podnoszona listwa, która ułatwia usuwanie resztek pokarmu.
Do wykonania konstrukcji przygotuj deskę sosnową, kantówki, wkręty, kątownik, piłę, wiertarkę, papier ścierny i nietoksyczny impregnat przeznaczony do drewna. Przykładowe wymiary to podłoga o długości 35 cm, dwie połacie dachu o długości 42,5 cm oraz kantówki o długości 18 i 21 cm.
Nie maluj ani nie impregnuj powierzchni, z którymi bezpośrednio styka się karma. Środek ochronny, na przykład pokost lniany, nakładaj wyłącznie od zewnętrznej strony. Przed użyciem sprawdź na etykiecie, czy produkt nadaje się do takiego zastosowania i po malowaniu pozwól drewnu dokładnie wyschnąć.
Przeczytaj też: Jak zbudować podest drewniany? Poradnik krok po kroku
Budowę wykonaj w następującej kolejności:
- Przytnij deskę na element podłogi oraz dwie połacie dachu. Krawędzie wygładź papierem ściernym.
- Przygotuj cztery kantówki o długości 18 cm i dwie o długości 21 cm. Końce kantówek podtrzymujących dach zetnij pod kątem 45 stopni.
- Połącz połacie dachu kątownikiem. W razie potrzeby skręć także ich szczyt wkrętami.
- Z dwóch zaciętych kantówek i jednej kantówki o długości 21 cm zbuduj podpory dachu, a następnie przykręć je do podłogi. W narożnikach podłogi wcześniej wywierć otwory, aby ograniczyć ryzyko pękania drewna.
- Przytnij boczne listwy. Trzy z nich przymocuj na stałe do konstrukcji, a czwartą przygotuj jako podnoszoną osłonę.
- W podnoszonej listwie wywierć otwory pod wkręty. Z jednej strony wykonaj nacięcie do połowy grubości, aby listwę można było odchylić podczas czyszczenia.
- Osadź dach na podporach i przykręć go wkrętami. Sprawdź, czy konstrukcja jest stabilna i nie ma ostrych, wystających elementów.
- Zabezpiecz zewnętrzne powierzchnie drewna nietoksycznym środkiem. Wnętrze karmnika pozostaw surowe, a przed wsypaniem karmy odczekaj do całkowitego wyschnięcia.
Jak zrobić karmnik z butelki?
Do szybkiej wersji potrzebujesz plastikowej butelki o pojemności około 5 litrów, najlepiej o prostokątnym kształcie, nożyczek, noża, sznurka, taśmy izolacyjnej oraz materiału na żerdź. Ostre krawędzie trzeba zabezpieczyć, ponieważ mogą zranić ptaki.
Prosty karmnik z butelki przygotujesz tak:
- Usuń etykietę, umyj butelkę i dokładnie ją wysusz.
- Wytnij otwór około 5 cm nad dnem. Otwór o wymiarach mniej więcej 8 × 8 cm zapewni małym ptakom swobodny dostęp do środka.
- Oklej krawędzie taśmą izolacyjną. Pod otworem wykonaj niewielki otwór na żerdź i zamocuj ją stabilnie.
- W górnej części butelki wykonaj cztery otwory. Możesz zrobić je rozgrzanym gwoździem trzymanym kombinerkami, zachowując ostrożność.
- Przeprowadź przez otwory dwa kawałki sznurka, zwiąż ich końce i zawieś karmnik na stabilnej gałęzi lub innym uchwycie.
- Wsyp tylko taką ilość karmy, którą ptaki zjedzą w krótkim czasie. Przed użyciem sprawdź, czy butelka nie pęka i czy żerdź nie wysuwa się pod obciążeniem.
Czym karmić ptaki i gdzie zawiesić karmnik?
Podstawą zimowej karmy może być niełuskany słonecznik, niesolone orzechy, proso, owies, pszenica oraz surowe nasiona, takie jak len. Sikorkom można podawać także surową, niesoloną słoninę. Gotowe mieszanki wybieraj po sprawdzeniu składu.
Sprawdź także: Jak zbudować schronienie dla psa?
Bezpieczne produkty obejmują:
- niełuskany słonecznik i nasiona dyni
- niesolone orzechy ziemne, laskowe i włoskie
- proso, pszenicę, owies oraz surowe kasze
- surową, niesoloną słoninę oraz kule tłuszczowe bez dodatku soli
- świeże owoce bez cukru i konserwantów, podawane w niewielkich ilościach
Nie podawaj ptakom chleba, słonych produktów, solonych orzechów ani resztek przyprawionych potraw. Pieczywo i sól mogą szkodzić ptakom, dlatego nie powinny trafiać do karmnika nawet jako dodatek. Jeśli korzystasz z gotowej karmy, sprawdź, czy nie zawiera soli, cukru ani sztucznych dodatków.
Karmnik ustaw w miejscu zacisznym, widocznym i niedostępnym dla kotów. Dobrze, gdy w pobliżu znajdują się krzewy lub gęste gałęzie, w których ptak może się schronić, ale nie wieszaj konstrukcji tak blisko roślin, aby drapieżnik mógł zaatakować z ukrycia. Unikaj ruchliwych ulic, hałaśliwych miejsc oraz parapetów, na których ptaki mogą być często płoszone.
Wodę podawaj tylko wtedy, gdy możesz często ją wymieniać. Zamarzniętej lub zabrudzonej wody nie zostawiaj w pobliżu karmnika.
Sprawdź także: Jak zbudować cieplarnię?
Jak dbać o karmnik?
Brudny karmnik może stać się miejscem przenoszenia chorób. Resztki jedzenia, wilgotne ziarno i odchody usuwaj na bieżąco, a dokładniejsze mycie wykonuj regularnie.
Podczas sezonu dokarmiania stosuj następujące zasady:
- Usuwaj niedojedzoną lub zawilgoconą karmę, zanim zacznie pleśnieć.
- Myj i dezynfekuj karmnik co najmniej raz w tygodniu, a przy dużej liczbie ptaków częściej.
- Po umyciu dokładnie wysusz wszystkie elementy przed ponownym wsypaniem karmy.
- Wsypuj niewielkie porcje i uzupełniaj je systematycznie przez całą zimę.
- Po zakończeniu sezonu umyj karmnik, wysusz go i przechowaj w suchym miejscu.
Najważniejsza zasada brzmi prosto: karmnik powinien być czysty, bezpieczny i regularnie zaopatrywany. Sama konstrukcja może powstać w kilka godzin, lecz odpowiedzialność za ptaki trwa przez cały okres, w którym korzystają z przygotowanego źródła pokarmu.