Jak obliczyć ilość materiału na szafę? Poradnik krok po kroku

Ilość materiału na szafę oblicza się na podstawie projektu i listy formatek, a nie samej szerokości mebla. Najpierw mierzysz wnękę, następnie ustalasz wymiary zewnętrzne szafy, odejmujesz grubość płyt i dopiero wtedy tworzysz rozkrój dla hurtowni.

Przygotowanie do obliczeń

Zacznij od dokładnego pomiaru wnęki. Zmierz jej szerokość, wysokość i głębokość przy podłodze, w połowie wysokości oraz przy suficie. Do projektu przyjmij najmniejszy uzyskany wymiar. Jeśli wnęka ma szerokość 2010 mm na dole i 2000 mm u góry, nie możesz planować szafy o szerokości 2010 mm.

Sprawdź też pion ścian i poziom podłogi. Różnica nawet 10 mm może utrudnić wsunięcie korpusu albo prawidłową regulację drzwi. Przy większych odchyleniach trzeba przewidzieć listwy maskujące, korektę wymiarów lub osobne dopasowanie elementów.

Przed liczeniem przygotuj:

• Wymiary wnęki zmierzone w trzech punktach.
• Szkic szafy z podziałem na strefy, półki, drążki i szuflady.
• Informację o sposobie otwierania drzwi – uchylne lub przesuwne.
• Wymiary i grubość wybranych płyt oraz sposób montażu pleców.

Wymiar zewnętrzny opisuje całą bryłę szafy. Wymiar formatki dotyczy pojedynczego elementu, na przykład boku, wieńca lub półki. Te wartości nie są takie same, ponieważ formatki muszą zmieścić się wewnątrz określonej konstrukcji.

Grubość płyt a konstrukcja szafy

Najczęściej korpus, boki, wieńce, półki i fronty wykonuje się z płyty o grubości 18 mm. Ta wartość musi pojawić się w każdym obliczeniu, w którym jeden element wchodzi między inne. Plecy mają zwykle mniejszą grubość, ponieważ mogą być przybijane do korpusu albo wpuszczane w przygotowany rowek.

Dokładne rozwiązanie zależy od konstrukcji. Szafa wolnostojąca zwykle ma pełny korpus, natomiast szafa wnękowa może wykorzystywać ściany, podłogę i sufit jako elementy zabudowy. Im mniej płyt znajduje się w projekcie, tym krótsza będzie lista formatek, ale nie wolno usuwać elementów potrzebnych do stabilności mebla.

Jak przeliczyć wymiary na formatki?

Najłatwiej wykonać obliczenia w milimetrach. Dzięki temu nie zaokrąglisz przypadkowo wymiarów i łatwiej przekażesz dane do zakładu wykonującego cięcie oraz okleinowanie.

1. Ustal wymiary zewnętrzne szafy. Od szerokości i wysokości wnęki odejmij luz montażowy. Jego wielkość zależy od prostoliniowości ścian i sposobu montażu, dlatego nie przyjmuj jednej wartości dla każdej zabudowy.
2. Oblicz boki. Ich wysokość odpowiada zwykle wysokości korpusu po odjęciu przewidzianego luzu. Głębokość dopasuj do pleców, prowadnic i sposobu ustawienia ubrań.
3. Oblicz wieńce górny i dolny. Jeśli wieniec znajduje się między dwoma bokami, od szerokości zewnętrznej odejmij dwie grubości boku. Dla szafy o szerokości 1000 mm i bokach 18 mm wzór wygląda tak: 1000 – 18 – 18 = 964 mm.
4. Oblicz przegrody. Ich szerokość i wysokość wynikają z podziału korpusu. Jeżeli przegroda stoi między wieńcami, odejmij od wysokości wewnętrznej grubość elementów, które ją ograniczają.
5. Oblicz półki. Zmierz światło między bokami lub przegrodami i pozostaw niewielki luz montażowy. Przy półkach często przyjmuje się około 2–3 mm mniej niż rzeczywiste światło, ale przy drzwiach uchylnych trzeba uwzględnić także zawiasy i sposób ich zamontowania.
6. Oblicz plecy. Jeśli są przybijane lub przykręcane z tyłu, ich wymiar może odpowiadać tylnej powierzchni korpusu. Przy plecach wpuszczanych w rowek trzeba uwzględnić głębokość oraz położenie rowka.
7. Rozpisz fronty osobno. Ich wymiary zależą od liczby skrzydeł, szczelin między nimi, zawiasów albo systemu jezdnego. Nie traktuj frontu jak zwykłej półki pomniejszonej o grubość płyty.
8. Przelicz powierzchnię płyt i przygotuj rozkrój. Powierzchnię każdej formatki oblicz przez pomnożenie długości przez szerokość, a następnie zsumuj wyniki dla danego rodzaju płyty. Rozkrój powinien zawierać nazwę elementu, liczbę sztuk, długość, szerokość, grubość i krawędzie do okleinowania.

Przykład z wieńcem pokazuje najważniejszą zasadę: wymiar zewnętrzny nie jest wymiarem elementu, który ma wejść pomiędzy boki. Jeżeli pominiesz 18 mm po jednej lub obu stronach, półka albo wieniec okaże się za duży. Sama suma powierzchni płyt nie wystarcza także do zamówienia materiału, ponieważ trzeba jeszcze uwzględnić format arkuszy i odpady wynikające z cięcia.

Akcesoria i system drzwi

Materiał na szafę obejmuje nie tylko płyty. W projekcie uwzględnij zawiasy, prowadnice szuflad, drążki, podpórki półek, wkręty, konfirmaty, uchwyty oraz elementy systemu drzwi.

Przy drzwiach uchylnych zostaw miejsce na pracę skrzydeł i dobierz półki tak, aby nie kolidowały z zawiasami. Ich wymiar może zależeć od rodzaju zawiasu, grubości frontu i położenia przegrody.

Uwaga na drzwi przesuwne. Skrzydła zachodzą na siebie, dlatego ich szerokości nie oblicza się przez proste podzielenie szerokości szafy przez liczbę drzwi. Trzeba uwzględnić zakładkę, szczeliny, profile oraz wymagania konkretnego systemu jezdnego. Wartość luzów i zakładki może różnić się między producentami. Cięższe fronty z lustrem lub szkłem wymagają systemu o odpowiedniej nośności, a nie tylko mocniejszej płyty.

Lista kontrolna przed zamówieniem formatek

Przed wysłaniem rozkroju do hurtowni sprawdź następujące elementy:

• Wymiary – każda formatka ma określoną liczbę sztuk, długość, szerokość i grubość.
• Okleinowanie – zaznacz krawędzie widoczne, a także te, które będą narażone na uderzenia lub wilgoć.
• Okucia – sprawdź typ zawiasów, prowadnic, podpórek i systemu drzwi.
• Plecy – określ, czy będą przybijane z tyłu, czy wpuszczane w rowek.
• Fronty – zweryfikuj szczeliny, zakładki i sposób montażu przed zamówieniem cięcia.
• Rozkrój – porównaj listę formatek ze szkicem, aby żadnego elementu nie pominąć.

Najbezpieczniej liczyć materiał według formatek i ich powierzchni, a następnie zlecić przygotowanie rozkroju z uwzględnieniem układu na arkuszach. Jeśli wnęka ma skosy, duże odchylenia albo nietypowe przejścia, dokładne rozrysowanie elementów przez stolarza ograniczy ryzyko kosztownej pomyłki.