Doniczki z cementu, a właściwie z mieszanki betonowej, można zrobić na dwa sposoby: odlać je między dwiema formami albo uformować z nasączonego ręcznika. Pierwsza metoda daje gładkie, geometryczne ścianki, druga – miękkie, nieregularne kształty.
Jaką metodę wybrać?
Do wykonania doniczki najlepiej użyć gotowej mieszanki betonowej, na przykład B20 lub B25, zamiast samego cementu. Cement jest tylko spoiwem, natomiast beton zawiera także składniki zapewniające właściwą strukturę. Wybór techniki zależy głównie od oczekiwanego wyglądu:
| Cecha | Metoda z formą | Metoda z ręcznikiem |
|---|---|---|
| Kształt | Gładki i geometryczny | Organiczny, z dekoracyjnymi fałdami |
| Trudność | Wymaga dopasowania dwóch form | Wymaga starannego nasączenia tkaniny |
| Czas pracy | Więcej przygotowań, ale łatwe wykończenie | Szybkie formowanie, mniej przewidywalny efekt |
| Efekt końcowy | Powtarzalna, stabilna doniczka | Każdy egzemplarz jest inny |
Co przygotować?
Przed rozpoczęciem zabezpiecz blat folią lub workami. Przygotuj też wszystkie materiały, aby nie szukać ich podczas pracy:
- Beton B20 lub B25 albo drobnoziarnistą gotową mieszankę betonową
- Wodę i pojemnik do mieszania
- Dwie formy o różnej wielkości
- Olej lub wazelinę oraz pędzel
- Łyżkę, kijek albo wkrętarkę z mieszadłem
- Rękawice ochronne, folię, taśmę i szpachelkę
Jak zrobić doniczkę z betonu w formie?
Ta metoda polega na wypełnieniu przestrzeni między większą formą zewnętrzną a mniejszą formą wewnętrzną. Odległość między nimi wyznacza grubość ścianek. W przypadku małej doniczki może to być około 4–5 cm. Przy większej donicy do ogrodu ścianki powinny być odpowiednio grubsze.
Uwaga dotycząca bezpieczeństwa: sucha mieszanka betonowa mocno pyli, a mokry beton może podrażniać skórę. Zakładaj rękawice, wsypuj proszek ostrożnie i nie wdychaj pyłu. Pracuj w dobrze wentylowanym miejscu.
- Wybierz większą formę zewnętrzną i mniejszą formę wewnętrzną. Mogą to być miski, plastikowe pojemniki, stare doniczki albo opakowania po produktach spożywczych. Formę kartonową zabezpiecz folią i taśmą, żeby nie nasiąkła.
- Posmaruj olejem lub wazeliną wszystkie powierzchnie, które będą stykały się z betonem. Natłuść także zewnętrzną stronę mniejszej formy. Ten etap ułatwi późniejsze wyjmowanie doniczki.
- Wsyp beton do pojemnika i dodawaj wodę małymi porcjami. Do odlewania wybierz konsystencję płynną, ale nie wodnistą. Powinna łatwo wypełniać przestrzeń, lecz nie rozwarstwiać się.
- Wlej mieszankę do większej formy, pozostawiając miejsce na formę wewnętrzną. Delikatnie postukaj po bokach naczynia albo lekko nim porusz, aby uwolnić pęcherzyki powietrza.
- Wstaw mniejszą formę i dociśnij ją do właściwej głębokości. Obciąż ją kamieniami, piaskiem lub butelką z wodą, aby nie wypłynęła na powierzchnię.
- Wyrównaj górną krawędź szpachelką. Zostaw doniczkę w spokojnym miejscu na dobę lub dwie, zależnie od mieszanki, temperatury i wilgotności.
- Wyjmij formy ostrożnie. Jeśli użyto kartonu, rozetnij go nożem zamiast wyrywać doniczkę. Beton po wyjęciu może być jeszcze wilgotny i podatny na ukruszenie, dlatego pełne doschnięcie może trwać około dwóch tygodni.
Jak zrobić doniczkę z ręcznika?
Ręcznik działa jak elastyczne rusztowanie, które po nasączeniu betonem twardnieje w dekoracyjną osłonkę. Do tej techniki wybierz chłonną tkaninę bez grubych ozdobnych elementów.
- Przytnij ręcznik do potrzebnego rozmiaru. Usuń metki, zawieszki i obszycia, które mogłyby utrudnić równomierne nasiąknięcie materiału.
- Przygotuj rzadszą mieszankę betonową. Powinna dokładnie pokrywać włókna i wnikać w tkaninę. Nie kieruj się sztywno jedną proporcją wody, ponieważ zależy ona od rodzaju mieszanki i chłonności ręcznika.
- Włóż ręcznik do betonu i pozostaw go na kilka minut. Obracaj tkaninę, aby cała została nasiąknięta.
- Wyjmij materiał i lekko odciśnij nadmiar mieszanki. Ręcznik powinien być mokry od betonu, ale nie ociekać dużymi porcjami zaprawy.
- Zawieś go na odwróconym wiadrze, misce, doniczce albo innym pojemniku. Ułóż fałdy tak, aby podstawa była stabilna, a krawędzie miały pożądany kształt.
- Zostaw konstrukcję w miejscu osłoniętym przed deszczem i przypadkowym przesuwaniem. Po około dobie sprawdź, czy materiał stwardniał, a następnie ostrożnie zdejmij go z formy.
Jak wykończyć betonową doniczkę?
Surowa powierzchnia pasuje do stylu industrialnego, ale doniczkę można też delikatnie wygładzić lub pomalować. Nie szlifuj zbyt wcześnie, bo wilgotny beton łatwo się kruszy.
Przy wykańczaniu zwróć uwagę na kilka elementów:
- Wygładź ostre krawędzie drobnym papierem ściernym, gdy doniczka odpowiednio stwardnieje.
- Wykonaj otwór odpływowy, jeśli konstrukcja na to pozwala, albo zastosuj na dnie warstwę drenażu oddzieloną od podłoża.
- Przy roślinach wymagających przepuszczalnego podłoża, takich jak sukulenty, nie pomijaj odpływu i nie zostawiaj korzeni w stojącej wodzie.
- Pomaluj zewnętrzną powierzchnię farbą akrylową lub farbą w sprayu, a przed malowaniem usuń pył.
- Możesz pozostawić niewielkie pory i nierówności, ponieważ podkreślają naturalny charakter betonu.
Najczęstsze problemy wynikają z braku natłuszczenia form, zbyt szybkiego wyjmowania doniczki albo pominięcia drenażu. Spokojne wiązanie mieszanki i staranne przygotowanie formy zwykle dają trwalszy efekt niż przyspieszanie pracy.
