Drewutnię z palet można zbudować niedrogo, ale same palety nie wystarczą jako konstrukcja nośna. Potrzebujesz stabilnego szkieletu, izolacji od gruntu, przewiewnych ścian i dachu ze spadkiem. Do budowy wybieraj wyłącznie palety z oznaczeniem HT, nigdy MB.
Dlaczego drewutnia z palet wymaga wzmocnienia?
Palety są wygodnym materiałem na podłogę, ściany lub ażurowe wypełnienie. Przyspieszają pracę i pozwalają wykorzystać drewno z odzysku, ale ich deski mają zwykle około 22 mm grubości i nie są przeznaczone do przenoszenia ciężaru dachu, śniegu oraz kilku ton opału. Dlatego słupy, rama dolna, legary i krokwie powinny być wykonane z solidnego drewna konstrukcyjnego.
Drewutnia ma chronić drewno kominkowe przed deszczem, a jednocześnie umożliwiać jego suszenie. Pełne, szczelne ściany ograniczają przepływ powietrza i mogą sprzyjać pleśnieniu. Palety sprawdzą się więc najlepiej jako elementy ażurowe, ustawione na podwyższonej podstawie i zabezpieczone przed wilgocią.
Jakie palety i narzędzia przygotować?
Oznaczenia HT i MB
Na palecie szukaj znaku IPPC oraz kodu obróbki. Oznaczenie HT oznacza obróbkę cieplną. Taka paleta została podgrzana w celu zniszczenia szkodników i może być wykorzystana w konstrukcji ogrodowej, o ile nie jest zabrudzona ani uszkodzona chemicznie.
Palety z oznaczeniem MB były fumigowane bromkiem metylu. Nie stosuj ich do budowy drewutni. Nie używaj też palet bez oznaczeń, poplamionych, zaolejonych ani pochodzących z transportu nieznanych substancji.
Do przygotowania materiału i montażu przydadzą się:
- palety HT lub deski odzyskane z palet,
- kantówki na słupy i belki ramy,
- deski na podłogę oraz elementy dachu,
- bloczek betonowy lub płyty chodnikowe na punkty podparcia,
- papa albo folia izolacyjna między betonem a drewnem,
- wkręty do drewna, kątowniki i złącza ciesielskie,
- pokrycie dachowe, na przykład blacha, płyta PVC, poliwęglan albo gont.
Podstawowy zestaw narzędzi obejmuje wkrętarkę, wiertarkę, piłę, młotek, poziomicę, miarkę, kątownik oraz sprzęt do nanoszenia impregnatu. Przy rozbieraniu palet załóż rękawice i okulary ochronne. Wystające gwoździe usuń przed dalszą obróbką desek.
Gdzie postawić drewutnię?
Wybierz miejsce przewiewne, możliwie nasłonecznione i wygodne podczas donoszenia opału. Strona północna budynku zwykle jest gorszym wyborem, ponieważ dociera tam mniej słońca, a wilgoć utrzymuje się dłużej.
Jeżeli drewutnia stanie przy domu lub garażu, zostaw około 10 cm szczeliny między konstrukcją a ścianą. Nie dopuszczaj do stykania się stosu drewna z elewacją. Dzięki temu ograniczysz zatrzymywanie wilgoci i poprawisz cyrkulację powietrza.
Przed wytyczeniem miejsca sprawdź też najważniejsze ograniczenia:
- Drewutnię przeznaczoną na składowanie materiału palnego sytuuj co najmniej 4 m od granicy sąsiedniej działki, chyba że zastosowano wymaganą przegrodę przeciwpożarową.
- Nie ustawiaj konstrukcji w zagłębieniu terenu, gdzie zbiera się woda.
- Zostaw dostęp umożliwiający dowóz i przenoszenie drewna.
- Sprawdź miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz aktualną kwalifikację obiektu przed rozpoczęciem budowy.
Ażurowa wiata i zabudowany budynek gospodarczy mogą podlegać innym zasadom. Przepisy budowlane zmieniają się, a o formalnościach decyduje między innymi sposób zabudowania ścian, powierzchnia i lokalizacja obiektu. Nie zakładaj automatycznie, że każda mała drewutnia nie wymaga zgłoszenia.
Całe palety czy deski z demontażu?
| Metoda | Trwałość | Czas pracy | Estetyka |
|---|---|---|---|
| Całe palety | Średnia, jeśli konstrukcja zostanie wzmocniona i osłonięta dachem | Krótszy montaż, ale potrzebne są solidne łączniki | Surowy, ażurowy wygląd |
| Deski z demontażu | Lepsze dopasowanie elementów i łatwiejsza ochrona powierzchni | Więcej pracy przy rozbieraniu, czyszczeniu i docinaniu | Równe ściany i większa swoboda wykończenia |
| Szkielet konstrukcyjny z wypełnieniem z palet | Najbardziej przewidywalna, ponieważ ciężar przenoszą słupy i rama | Wymaga przygotowania dodatkowych kantówek | Można dopasować układ desek do otoczenia |
Najrozsądniejszy wariant to solidny szkielet z kantówek oraz palety wykorzystane jako wypełnienie ścian i podłogi. Całe palety można skręcić ze sobą, ale nie opieraj stabilności wyłącznie na fabrycznych gwoździach.
Jak zrobić drewutnię z palet krok po kroku?
Przed rozpoczęciem pracy przygotuj prosty rysunek z obrysem, wysokością ścian, położeniem słupów i kierunkiem spadku dachu. Nie musisz budować wylewki betonowej. Najważniejsze jest stabilne, równe i wyniesione ponad teren podparcie.
- Przygotuj i wypoziomuj podłoże – usuń warstwę miękkiej ziemi, wyrównaj teren i wykonaj zagęszczoną podsypkę ze żwiru lub grysu. Ustaw bloczki betonowe albo płyty w punktach podparcia, tak aby nie osiadały pod ciężarem opału.
- Odizoluj drewno od wilgoci – między bloczkami a dolną ramą ułóż papę lub folię izolacyjną. Słupów nie wkładaj bezpośrednio w ziemię. Użyj stalowych kotew, które uniosą drewno kilka centymetrów nad podłożem.
- Zbuduj dolną ramę i legary – skręć ramę obwodową z drewna konstrukcyjnego, a następnie zamontuj legary. Przy ciężkim stosie drewna rozstaw podpór powinien być raczej gęsty, około 40–50 cm, zamiast typowego rozstawu stosowanego przy lekkim tarasie.
- Zamontuj słupy nośne – ustaw słupy narożne i ewentualne podpory pośrednie. Dla niewielkiej konstrukcji do około 3 m długości często stosuje się słupy narożne około 90 × 90 mm oraz pośrednie około 70 × 70 mm, ale przekroje trzeba dopasować do wymiarów i obciążenia. Wszystkie połączenia skręć wkrętami, kątownikami lub złączami ciesielskimi.
- Wykonaj podłogę – przykręć deski lub całe palety do legarów, pozostawiając szczeliny między elementami. Podłoga nie może stykać się z gruntem, a prześwity powinny umożliwiać przepływ powietrza od spodu.
- Zamontuj ściany z prześwitami – wykorzystaj palety albo deski przykręcone do ramy i słupów. Zostaw kilkucentymetrowe odstępy, aby wiatr mógł przechodzić przez stos. Nie zamykaj wszystkich stron szczelną płytą.
- Przygotuj dach ze spadkiem – słupy z jednej strony skróć albo zastosuj różne wysokości podpór, aby uzyskać połacię jednospadową. Konstrukcja musi odprowadzać wodę i ograniczać zaleganie śniegu. Krokwie zamocuj do oczepu za pomocą złączy ciesielskich.
- Przymocuj pokrycie – do krokwi dodaj poszycie i wybrane pokrycie dachowe. Dach powinien wystawać poza ściany, zwykle o około 20–30 cm, aby deszcz nie zacinał bezpośrednio na opał. Minimalne nachylenie zależy od materiału, dlatego sprawdź zalecenia jego producenta.
Nie układaj drewna bezpośrednio na ziemi. To najczęstszy błąd przy budowie małej drewutni. Nawet przewiewne ściany nie zatrzymają podciągania wilgoci od spodu, jeśli polana będą leżeć na gruncie.
Jak zabezpieczyć drewutnię?
Przed skręceniem konstrukcji pokryj impregnatem wszystkie miejsca cięcia, wiercenia i frezowania. Fabryczna ochrona drewna nie obejmuje odsłoniętego rdzenia po przecięciu belki. Szczególnej uwagi wymagają dolne krawędzie, końce desek i elementy znajdujące się blisko dachu.
Po zmontowaniu całość zabezpiecz preparatem przeznaczonym do drewna używanego na zewnątrz. Palety nie są z reguły przygotowane do wieloletniego kontaktu z deszczem, więc dodatkowa impregnacja jest konieczna. Powłokę kontroluj i odnawiaj zgodnie z instrukcją produktu, często co 2–3 lata.
Do łączenia używaj wkrętów nierdzewnych albo odpowiednio zabezpieczonych przed korozją. Zwykłe łączniki szybko rdzewieją w wilgotnym drewnie i mogą pozostawiać ciemne zacieki, a z czasem tracić nośność.
Gotowa konstrukcja powinna mieć stabilny szkielet, podniesioną podłogę, ażurowe ściany i dach odprowadzający wodę poza obrys drewutni. W takim układzie palety są oszczędnym materiałem pomocniczym, a nie zamiennikiem elementów nośnych.
Przed rozpoczęciem budowy sprawdź aktualne przepisy budowlane i przeciwpożarowe obowiązujące w Twojej lokalizacji. W przypadku nietypowej, dużej lub częściowo zamkniętej konstrukcji skonsultuj kwalifikację obiektu z właściwym urzędem albo osobą z uprawnieniami budowlanymi.
