„Farba zmywalna” to określenie potoczne i marketingowe, natomiast „odporność na szorowanie na mokro” jest parametrem technicznym. W praktyce oba sformułowania zwykle opisują tę samą cechę, ale przy zakupie warto kierować się przede wszystkim klasą odporności według normy PN-EN 13300, a nie samą nazwą na opakowaniu.
Farba zmywalna czy odporna na szorowanie?
Producent może nazwać produkt zmywalnym, plamoodpornym albo przeznaczonym do łatwego czyszczenia. Takie określenia nie zawsze mają identyczne, formalnie zdefiniowane znaczenie. Obiektywną informację daje dopiero oznaczenie klasy odporności na szorowanie na mokro.
Parametr ten określa, jak bardzo zmniejszy się grubość powłoki po wielokrotnym czyszczeniu. Żadna farba nie jest całkowicie odporna na zużycie. Znaczenie ma między innymi ilość i jakość spoiwa, czyli składnika, który po wyschnięciu łączy pozostałe elementy farby i wpływa na trwałość powłoki.
Jak czytać klasy odporności na szorowanie?
Norma PN-EN 13300 porządkuje klasy odporności farb dyspersyjnych w skali od 1 do 5. Badanie polega na sprawdzeniu ubytku powłoki po 200 cyklach szorowania na mokro. Im niższy numer klasy, tym lepsza odporność.
| Klasa | Ubytek powłoki po 200 cyklach | Zastosowanie |
|---|---|---|
| 1 | mniej niż 5 µm | Ściany intensywnie użytkowane, często czyszczone |
| 2 | od 5 do 20 µm | Pomieszczenia o umiarkowanym natężeniu użytkowania |
| 3 | powyżej 20 do 70 µm | Powierzchnie wymagające podstawowej odporności |
| 4 | powyżej 70 do 140 µm | Pomieszczenia, w których ściany są rzadko czyszczone |
| 5 | powyżej 140 µm | Powierzchnie o niewielkich wymaganiach dotyczących mycia |
W przypadku farb do wnętrz najczęściej poszukuje się klasy 1 albo 2. Klasa 1 zapewnia najmniejszy ubytek powłoki, dlatego sprawdza się tam, gdzie ściana może być regularnie myta. Klasa 2 również daje dobrą trwałość, ale po wielu cyklach czyszczenia zużycie będzie większe.
Nie każda farba dyspersyjna, nazywana potocznie lateksową, ma identyczne parametry. Sama nazwa rodzaju farby nie zastępuje informacji o klasie. Farby lateksowe i ceramiczne często oferują wysoką odporność, lecz przed zakupem trzeba sprawdzić konkretną deklarację producenta na opakowaniu lub w karcie technicznej.
Jak dobrać farbę do pomieszczenia?
Przy wyborze uwzględnij częstotliwość kontaktu ścian z dłońmi, ryzyko zabrudzeń oraz to, jak często planujesz je czyścić. Pomocny jest taki podział:
- Przedpokój i korytarz – klasa 1 ogranicza zużycie powłoki w miejscach narażonych na otarcia, ślady dłoni i zabrudzenia wnoszone z zewnątrz.
- Kuchnia – najlepiej sprawdzi się klasa 1, zwłaszcza przy ścianach znajdujących się blisko blatu, stołu lub ciągu komunikacyjnego.
- Pokój dziecięcy – klasa 1 ułatwia usuwanie śladów po zabawie, choć sposób czyszczenia nadal ma wpływ na wygląd powierzchni.
- Łazienka – wybierz produkt przeznaczony do warunków panujących w tym pomieszczeniu i sprawdź zalecenia producenta, a nie tylko deklarowaną zmywalność.
- Sypialnia, gabinet i salon – klasa 2 zwykle wystarcza, ponieważ ściany są tam na ogół rzadziej narażone na zabrudzenia i intensywne mycie.
Farba ceramiczna jest jedną z grup produktów projektowanych z myślą o podwyższonej trwałości i łatwiejszym usuwaniu zabrudzeń. Farby lateksowe również często mają wysoką odporność na szorowanie. O wyborze nie powinien jednak decydować sam opis „lateksowa” lub „ceramiczna”, tylko zestaw parametrów podany dla konkretnego produktu.
Sprawdź także stopień połysku. Gładkie, mniej matowe powłoki zwykle łatwiej czyścić, ale mogą mocniej uwidaczniać nierówności podłoża. Farby matowe lepiej je maskują, lecz podczas czyszczenia są bardziej podatne na wybłyszczanie. Powstaje ono wtedy, gdy nacisk i tarcie wygładzają mikrostrukturę powierzchni.
Jak myć ściany, żeby ich nie uszkodzić?
Klasa odporności informuje o zachowaniu powłoki w badaniu, ale nie oznacza zgody na mocne szorowanie dowolnym środkiem. Nawet farbę klasy 1 można uszkodzić niewłaściwą techniką.
Podczas usuwania zabrudzeń stosuj kilka prostych zasad:
- Używaj miękkiej ściereczki z mikrofibry, bawełny albo delikatnej gąbki.
- Najpierw spróbuj usunąć plamę lekko zwilżoną, dobrze wyciśniętą ściereczką.
- Przy trudniejszym zabrudzeniu zastosuj niewielką ilość łagodnego detergentu rozcieńczonego w wodzie.
- Nie używaj szczotek, szorstkich padów, silnych rozpuszczalników ani środków zawierających dużo alkoholu.
- Nie dociskaj mocno narzędzia do matowej ściany, ponieważ tarcie może pozostawić błyszczący ślad.
- Reaguj szybko, gdy zabrudzenie jest świeże, ponieważ zaschnięta plama wymaga zwykle intensywniejszego czyszczenia.
Najbezpieczniejszy wybór do wymagającego pomieszczenia to farba z deklarowaną klasą 1 odporności na szorowanie na mokro. Do sypialni lub gabinetu często wystarczy klasa 2. Określenie „zmywalna” może być pomocne jako wskazówka, ale dopiero numer klasy na etykiecie pokazuje, jaką trwałość powłoki rzeczywiście deklaruje producent.
