Domek dla pszczoły murarki zbudujesz w jeden weekend. Wystarczy przygotować suchą, zadaszoną konstrukcję z naturalnego drewna i wypełnić ją rurkami trzcinowymi o średnicy 6–8 mm, zaślepionymi z jednej strony. Murarka ogrodowa jest łagodnym, bardzo dobrym zapylaczem i nie wymaga skomplikowanej opieki.
Materiały i narzędzia
Najważniejszym elementem domku są rurki trzcinowe. Trzcina dobrze sprawdza się jako materiał gniazdowy, ponieważ murarki chętnie zajmują puste, suche kanaliki. Obudowa nie musi być ozdobna, ale powinna chronić wnętrze przed deszczem i wilgocią.
| Materiał lub narzędzie | Zastosowanie |
|---|---|
| Rurki trzcinowe o średnicy 6–8 mm i długości 20–25 cm | Miejsce zakładania gniazd |
| Naturalne deski | Obudowa, tylna ścianka i daszek |
| Gwoździe lub wkręty | Łączenie elementów konstrukcji |
| Wkrętarka, młotek lub wyrzynarka | Cięcie i montaż obudowy |
| Siatka o oczkach 1,5–2 cm | Ochrona rurek przed ptakami |
| Impregnat do drewna i pędzel | Zabezpieczenie obudowy przed wilgocią |
Do wnętrza nie stosuj lakierowanych, malowanych ani impregnowanych chemicznie rurek. Naturalna trzcina i nieobrobione od strony gniazdowej drewno są bezpieczniejszym wyborem dla owadów.
Jak zrobić domek dla murarki krok po kroku?
- Wybierz lokalizację – ustaw lub zawieś domek w miejscu suchym, słonecznym i osłoniętym przed silnym wiatrem. Najlepsza będzie wystawa południowa, wschodnia albo zachodnia. Konstrukcja powinna znajdować się blisko kwitnących roślin, najlepiej w ogrodzie lub niedaleko sadu.
- Przygotuj rurki trzcinowe – potnij trzcinę na odcinki długości 20–25 cm. Każdą rurkę odetnij tuż za kolankiem, aby jeden koniec pozostał naturalnie zamknięty, a drugi był otwarty. Usuń drzazgi i resztki materiału z wnętrza.
- Zbuduj prostą obudowę – połącz deski w skrzynkę z tylną ścianką i wysuniętym daszkiem. Daszek powinien wystawać poza przednią krawędź, żeby ograniczyć zamakanie rurek. Drewno możesz wcześniej wygładzić i zabezpieczyć impregnatem przeznaczonym do stosowania na zewnątrz.
- Ułóż rurki poziomo – włóż je ciasno do obudowy, w pakietach po kilkanaście lub kilkadziesiąt sztuk. Zamknięte końce muszą znajdować się z tyłu, a otwory wylotowe z przodu. Rurki nie powinny być skierowane ku górze, ponieważ woda może łatwiej dostawać się do środka.
- Przymocuj domek stabilnie – zawieś go na wysokości do około 2 metrów albo ustaw na stabilnym postumencie. Nie umieszczaj go bezpośrednio na wilgotnej ziemi. Otwory rurek skieruj w stronę słońca, z dala od północnej, zacienionej wystawy.
Ostrzeżenie: przednią część domku zabezpiecz siatką o oczkach 1,5–2 cm. Powinna znajdować się kilka centymetrów przed rurkami, aby ptaki nie mogły wydziobywać kokonów, ale murarki nadal miały swobodny dostęp do otworów. Siatka nie może zasłaniać wlotów ani utrudniać owadom przylotu.
Co zrobić, gdy domek nie zostanie zasiedlony?
Murarka ogrodowa występuje w całej Polsce, więc może sama znaleźć przygotowane schronienie. Zasiedleniu sprzyjają słońce, sucha konstrukcja, odpowiednia średnica rurek oraz obecność kwitnących roślin w pobliżu. Murarki zwykle żerują w niewielkiej odległości od gniazda, dlatego nie ma potrzeby umieszczania domku z dala od ogrodu.
Jeśli owady nie pojawią się mimo prawidłowego przygotowania stanowiska, można kupić kokony murarki od sprawdzonego hodowcy. Przed zakupem sprawdź, czy zostały poddane selekcji pod kątem pasożytów. Kokony wystawia się wiosną, przed rozpoczęciem kwitnienia roślin, w pobliżu gotowego domku.
Jak dbać o domek dla murarek?
Rurki nie powinny pozostawać w domku bez kontroli przez wiele sezonów. W ich wnętrzu mogą rozwijać się pasożyty, między innymi wlotka murarkowa oraz roztocz murarkowy. Wlotka składa jaja w gniazdach, a jej larwy konkurują z potomstwem murarki o zgromadzony pokarm. Roztocza mogą natomiast przedostawać się do gniazd wraz z pyłkiem.
Najlepszy czas na czyszczenie i selekcję przypada na wrzesień, gdy rozwój pszczół w kokonach jest zakończony. Postępuj według kilku zasad:
- Wymień zużyte rurki na nowe, najlepiej co roku.
- Rurki przeznaczone do ponownego użycia dokładnie oczyść i zdezynfekuj.
- Rozetnij zasiedlone rurki i wyjmij kokony bez zgniatania ich.
- Usuń kokony uszkodzone, źle wykształcone lub noszące oznaki porażenia.
- Zdrowe kokony włóż do papierowego albo kartonowego pudełka i przechowuj w chłodnym, suchym miejscu.
Wiosną umieść kokony obok domku, aby po wygryzieniu dorosłe murarki od razu mogły zasiedlić przygotowane rurki. Stała wymiana materiału gniazdowego ogranicza nagromadzenie pasożytów i pomaga utrzymać zdrową populację.
Najważniejsze są trzy rzeczy: rurki o średnicy 6–8 mm z zamkniętym końcem, słoneczne i suche stanowisko oraz coroczna kontrola materiału gniazdowego. Taka konstrukcja jest prosta, tania i może zapewnić murarkom bezpieczne miejsce do rozmnażania.
