Zamiast płytek na ścianie w kuchni możesz zastosować szkło, spiek kwarcowy, stal nierdzewną, kamień, laminat albo tapetę winylową. Najtrwalsze i najlepiej znoszące wysoką temperaturę są spiek, szkło hartowane oraz stal. Laminat i tapeta dają większą swobodę aranżacyjną, ale nie powinny znajdować się bezpośrednio przy palnikach gazowych.
Ściana nad blatem jest narażona na tłuszcz, wilgoć, zachlapania i częste czyszczenie. Płytki ceramiczne nie są jedynym rozwiązaniem, szczególnie gdy zależy Ci na jednolitej powierzchni bez wielu fug albo chcesz szybko odświeżyć wygląd kuchni. Wybór materiału powinien jednak wynikać nie tylko ze stylu, lecz także z rodzaju kuchenki i intensywności gotowania.
Na co zwrócić uwagę przed zakupem?
Przed wyborem okładziny sprawdź kilka warunków panujących w Twojej kuchni. Ta krótka lista pomoże odrzucić materiały, które dobrze wyglądają na zdjęciach, ale nie pasują do konkretnej strefy:
- Rodzaj kuchenki – przy palnikach gazowych potrzebny jest materiał niepalny i odporny na działanie wysokiej temperatury.
- Częstotliwość gotowania – przy codziennym smażeniu lepiej sprawdzi się gładka, nieporowata powierzchnia odporna na tłuszcz.
- Czas przeznaczany na sprzątanie – szkło, stal i spiek nie mają rozbudowanej siatki fug, a ich czyszczenie jest zwykle prostsze.
- Budżet – tapeta winylowa lub laminat mogą być tańsze niż kamień naturalny, spiek czy wykonana na wymiar tafla szkła.
- Spójność z wnętrzem – wzorzysta ściana powinna współgrać z frontami i blatem, zamiast konkurować z nimi.
Co zamiast płytek w kuchni?
Alternatywy można podzielić według efektu wizualnego i sposobu użytkowania. Inne potrzeby ma osoba, która gotuje kilka razy dziennie, a inne ktoś, kto traktuje kuchnię głównie jako reprezentacyjną część mieszkania.
Minimalizm i nowoczesność – szkło oraz spiek kwarcowy
Szkło hartowane tworzy jednolitą, gładką taflę, którą łatwo przetrzeć z tłuszczu i osadu. Może być przezroczyste, barwione, z nadrukiem albo lakierowane. Popularny Lacobel to szkło pokryte lakierem od strony niewidocznej po montażu, dostępne w wielu kolorach. Przed zamówieniem trzeba dokładnie zaplanować gniazdka, ponieważ otwory wykonuje się przed hartowaniem tafli.
Spiek kwarcowy powstaje z mineralnych surowców prasowanych i wypalanych w wysokiej temperaturze. Jest twardy, mało porowaty i odporny na plamy, zarysowania oraz wysoką temperaturę. Może przypominać marmur, granit, beton lub drewno, ale zachowuje bardziej jednolitą powierzchnię. To rozwiązanie dla osób, które dużo gotują i chcą ograniczyć czynności pielęgnacyjne.
Konglomerat łączy kruszywo, na przykład kwarcowe, granitowe lub marmurowe, z żywicą. Wyglądem nawiązuje do kamienia, a dzięki niewielkiej porowatości dobrze sprawdza się w strefie nad blatem. Przed zakupem trzeba sprawdzić zalecenia producenta dotyczące kontaktu z wysoką temperaturą, ponieważ właściwości zależą od konkretnego składu i wykonania.
Industrialny charakter – stal, beton i cegła
Stal nierdzewna dobrze pasuje do kuchni industrialnych i profesjonalnych. Jest niepalna, odporna na wysoką temperaturę oraz łatwa do umycia. Na polerowanej powierzchni mogą być jednak widoczne odciski palców i zacieki. Ciepły, metaliczny efekt daje także miedź, ale z czasem może zmieniać wygląd pod wpływem wilgoci i powietrza.
Beton architektoniczny nadaje wnętrzu surowy, matowy charakter. Po właściwym zabezpieczeniu może być stosowany nad blatem i przy zlewie, ale wymaga regularnego respektowania zaleceń dotyczących pielęgnacji. Naturalna lub dekoracyjna cegła ociepla aranżację, jednak jej porowata powierzchnia łatwo chłonie tłuszcz. Impregnacja jest w tym przypadku konieczna.
Naturalny i elegancki efekt – kamień
Granit, marmur i trawertyn tworzą wyrazistą, trwałą okładzinę. Granit zwykle dobrze znosi intensywne użytkowanie, natomiast marmur i trawertyn wymagają większej troski, ponieważ są bardziej podatne na wchłanianie zabrudzeń i działanie niektórych substancji. Kamień naturalny powinien być dobrany wraz z preparatem impregnującym oraz środkiem czyszczącym przeznaczonym do danego rodzaju powierzchni.
Swoboda aranżacyjna – laminat i tapeta winylowa
Płyta laminowana może powtarzać wzór blatu, drewna, kamienia albo jednolitego koloru. Dzięki temu łatwo uzyskać spójną zabudowę i ograniczyć liczbę różnych materiałów. Laminat jest jednak rozwiązaniem wymagającym ostrożności w strefie gotowania, szczególnie przy kuchence gazowej.
Tapeta winylowa pozwala szybko wprowadzić wzór bez kosztownej, ciężkiej okładziny. Jej zmywalność i odporność na wilgoć zależą od konkretnego produktu, dlatego trzeba sprawdzić kartę techniczną. Nie należy traktować jej jako materiału automatycznie bezpiecznego przy otwartym ogniu. W pobliżu palników gazowych potrzebna jest niepalna osłona, na przykład ze szkła lub stali.
| Materiał | Odporność na ciepło | Łatwość czyszczenia | Styl |
|---|---|---|---|
| Szkło hartowane | Wysoka, przy właściwym zastosowaniu | Wysoka | Minimalistyczny, nowoczesny |
| Spiek kwarcowy | Wysoka | Wysoka | Nowoczesny, elegancki |
| Stal nierdzewna | Wysoka | Wysoka, choć widoczne są zacieki | Industrialny, profesjonalny |
| Płyta laminowana | Ograniczona, zależna od produktu | Średnia | Uniwersalny, dekoracyjny |
| Kamień naturalny | Zależna od rodzaju kamienia | Średnia, wymaga pielęgnacji | Naturalny, luksusowy |
Na co uważać przy wyborze?
Najważniejszy wyjątek dotyczy kuchenki gazowej. Laminat, tapeta i inne materiały palne nie powinny być montowane bezpośrednio przy otwartym ogniu. Sama deklaracja odporności na wilgoć nie oznacza odporności pożarowej. W takiej strefie wybierz szkło hartowane, stal, spiek albo inne rozwiązanie wyraźnie dopuszczone przez producenta.
Nie pomijaj też przygotowania projektu. W przypadku szkła trzeba wcześniej ustalić położenie gniazdek i wszystkich wycięć. Kamień, cegłę i beton należy zabezpieczyć zgodnie z zaleceniami producenta, ponieważ tłuszcz może wniknąć w porowatą powierzchnię. Do czyszczenia nie używaj przypadkowych, silnie ściernych preparatów, jeśli materiał ma delikatne wykończenie.
Jeśli nad blatem znajduje się kuchenka gazowa, bezpieczeństwo ma pierwszeństwo przed wzorem i ceną. Materiał dekoracyjny można zastosować w dalszej części ściany, ale przy palnikach potrzebna jest niepalna osłona.
Co wybrać do swojej kuchni?
Gdy gotujesz często, smażysz i zależy Ci na szybkim sprzątaniu, wybierz spiek kwarcowy, szkło hartowane albo stal nierdzewną. Przy kuchence indukcyjnej masz większą swobodę, dlatego możesz rozważyć także laminat, beton, kamień czy tapetę, o ile ich parametry odpowiadają warunkom użytkowania.
Jeśli najważniejszy jest efekt dekoracyjny i niewielki koszt odświeżenia wnętrza, sprawdzi się tapeta winylowa lub płyta laminowana, lecz nie w bezpośrednim sąsiedztwie palników gazowych. Dla osób szukających naturalnego, szlachetnego wykończenia dobrym wyborem będzie kamień, a dla miłośników industrialnego stylu stal, beton albo cegła po impregnacji. Najlepsza alternatywa dla płytek to ta, która łączy wygląd z warunkami panującymi dokładnie w Twojej strefie gotowania.
