Drewutnię możesz zbudować samodzielnie z drewna konstrukcyjnego, desek z odzysku albo palet. Najważniejsze są trzy rzeczy: odizolowanie podłogi od gruntu, przewiewne ściany oraz szczelny dach ze spadkiem. Zanim rozpoczniesz prace, sprawdź też formalności i zachowaj co najmniej 4 m od granicy sąsiedniej działki.
Gdzie postawić drewutnię i jakie formalności spełnić?
Drewutnia powinna stać w miejscu suchym, przewiewnym i możliwie nasłonecznionym. Bliskość domu ułatwia przenoszenie opału, ale nie ustawiaj konstrukcji tak, aby drewno stykało się bezpośrednio ze ścianą budynku. Zostaw szczelinę umożliwiającą cyrkulację powietrza i kontroluj odpływ wody z dachu.
Według zasad wynikających z Prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r. wolnostojąca wiata o powierzchni zabudowy do 35 m² może wymagać zgłoszenia, przy limicie liczby takich obiektów wynoszącym dwa na każde 500 m² działki. Wiata o powierzchni do 50 m² może być natomiast zwolniona zarówno z pozwolenia, jak i ze zgłoszenia, jeśli znajduje się na działce z budynkiem mieszkalnym albo przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową, a liczba obiektów nie przekracza dwóch na każde 1000 m² działki.
To rozróżnienie dotyczy konkretnej kwalifikacji obiektu jako wiaty. Gdy drewutnia ma zamknięte ściany, większe wymiary albo nietypową konstrukcję, może zostać potraktowana inaczej. Przed rozpoczęciem budowy sprawdź aktualne przepisy w urzędzie właściwym dla lokalizacji.
Drewno opałowe jest materiałem palnym, dlatego drewutnię trzeba ustawić co najmniej 4 m od granicy sąsiedniej działki. Zmniejszenie tej odległości może być możliwe tylko w rozwiązaniu przewidzianym przez przepisy, na przykład przy zastosowaniu odpowiedniej przegrody ognioodpornej.
Nie wybieraj miejsca w zagłębieniu terenu ani po północnej, stale zacienionej stronie budynku. Woda stojąca pod konstrukcją i brak ruchu powietrza sprzyjają zawilgoceniu drewna oraz rozwojowi pleśni.
Z czego zbudować drewutnię?
Najłatwiejsza do wykonania będzie konstrukcja drewniana. Palety mogą obniżyć koszt, ale przed użyciem trzeba sprawdzić ich stan, usunąć wystające gwoździe i zabezpieczyć deski. Metal jest trwały, lecz jego obróbka zwykle wymaga spawarki lub specjalistycznych narzędzi. Murowana drewutnia zapewnia dużą stabilność, ale wymaga solidniejszych fundamentów i większego nakładu pracy.
| Materiał | Koszt | Trudność budowy | Trwałość |
|---|---|---|---|
| Drewno konstrukcyjne | Średni | Niska | Dobra po impregnacji |
| Palety | Niski | Niska | Umiarkowana |
| Metal | Średni lub wysoki | Wysoka | Wysoka po ochronie antykorozyjnej |
| Murowana | Wysoki | Wysoka | Wysoka |
Materiały i narzędzia potrzebne do pracy
Przed montażem przygotuj narzędzia, które pozwolą wymierzyć, przyciąć i skręcić elementy konstrukcji:
- Wkrętarka i wiertarka.
- Piła lub wyrzynarka.
- Poziomica, miarka, kątownik i ołówek.
- Łopata, młotek i drabina.
- Pędzle albo sprzęt do nakładania impregnatu.
Do wykonania prostej drewutni potrzebne będą także następujące materiały:
- Krawędziaki na słupy, belki i krokwie.
- Deski lub palety na podłogę i ażurowe ściany.
- Bloczki betonowe albo kotwy do odizolowania konstrukcji od podłoża.
- Wkręty ciesielskie, kątowniki i ocynkowane lub nierdzewne łączniki.
- Płyta OSB, papa, gont bitumiczny albo blacha na pokrycie dachu.
- Impregnat ochronno-dekoracyjny do drewna.
Jak zrobić drewutnię samemu krok po kroku?
Najprostszy wariant to drewniana wiata z podłogą na bloczkach betonowych, czterema słupami, ażurowymi ścianami i dachem jednospadowym. Przy większej długości dodaj słupy pośrednie oraz zastrzały, które ograniczą kołysanie konstrukcji.
- Wyznacz obrys drewutni. Zaznacz narożniki, sprawdź równość przekątnych i zaplanuj miejsce na swobodne otwieranie oraz przenoszenie opału. Głębokość około 80–100 cm zwykle ułatwia układanie polan, ale ostateczny wymiar dopasuj do długości drewna i dostępnej przestrzeni.
- Przygotuj podłoże i fundament. Usuń darń, wyrównaj teren i utwardź grunt. Ustaw bloczki betonowe albo wykonaj punktowe stopy fundamentowe. Elementy drewniane nie mogą dotykać ziemi. Na bloczkach zastosuj papę lub inną izolację przeciwwilgociową.
- Zamontuj słupy nośne. Ustaw je pionowo i tymczasowo podeprzyj. Wszystkie słupy powinny znajdować się na jednym poziomie, a ich rozstaw musi odpowiadać wymiarom przygotowanej podłogi. Przy większej konstrukcji dodaj podpory pośrednie.
- Połącz słupy belkami. Przykręć dolne i górne belki poprzeczne oraz podłużne. Kontroluj kąty proste i pion konstrukcji. W narożnikach zamontuj zastrzały, ponieważ same deski ścienne mogą nie zapewnić wystarczającej sztywności.
- Wykonaj podłogę. Przykręć legary do podstawy, a następnie ułóż deski z kilkumilimetrowymi odstępami. Szczeliny odprowadzają wilgoć i poprawiają przepływ powietrza pod składowanym drewnem. Podłoga musi wytrzymać ciężar opału, dlatego nie stosuj przypadkowo cienkich listew.
- Zbuduj ażurowe ściany. Przykręć deski poziomo lub pionowo, pozostawiając regularne szczeliny. Ściany nie powinny być szczelne. Ich zadaniem jest osłona przed opadami i stabilizacja stosu, a nie zamknięcie drewna w nieprzewiewnym pomieszczeniu.
- Wykonaj dach ze spadkiem. Jedna strona konstrukcji powinna być wyższa, aby woda spływała na zewnątrz. Minimalny spadek wskazany w założeniach projektu to 3 stopnie, lecz ostateczna wartość zależy od pokrycia i konstrukcji. Przykręć krokwie, poszycie z wodoodpornej płyty OSB i wybrane pokrycie, na przykład papę, gont lub blachę.
- Wysuń okap poza ściany. Dach powinien chronić drewno przed deszczem spływającym po jego krawędziach. W praktyce przydatny jest wyraźny okap, którego wymiar dobierz do rozmiaru konstrukcji i rodzaju pokrycia. Sprawdź, czy woda nie będzie kierowana na ścianę domu ani pod fundament drewutni.
- Wykonaj impregnację. Surowe drewno powinno być suche i czyste. Nałóż preparat zgodnie z instrukcją producenta, zwłaszcza na czoła desek, dolne części słupów i miejsca cięcia. Impregnację trzeba zwykle odnawiać co 2–3 lata, zależnie od produktu i warunków atmosferycznych.
Wentylacja i układanie drewna
Szczeliny w ścianach nie wystarczą, jeśli sam opał zostanie ułożony zbyt ciasno. Polana układaj na podłodze podniesionej nad gruntem, z niewielkimi odstępami między rzędami. Nie zasłaniaj całkowicie boków folią ani szczelną plandeką, bo ograniczysz wysychanie.
W przypadku drewutni z całych palet sprawdź, czy konstrukcja ma stabilne połączenia i wystarczająco duży okap. Same palety nie zawsze chronią opał przed zacinającym deszczem. Rozmontowanie ich i wykorzystanie desek daje większą kontrolę nad szczelinami, ścianami oraz wymiarami.
Jak zabezpieczać gotową drewutnię?
Raz w roku obejrzyj połączenia, kotwy, pokrycie dachu i miejsca, w których woda może zalegać. Wymień pęknięte deski, dokręć łączniki i usuń ogniska korozji. Drewno konserwuj preparatem przeznaczonym do zastosowań zewnętrznych, a metalowe elementy zabezpieczaj przed rdzą.
Najczęstsze błędy to ustawienie konstrukcji bezpośrednio na ziemi, szczelne zabudowanie ścian i wykonanie dachu bez spadku. Jeśli zadbasz o izolację od podłoża, przewiew oraz odpływ wody, prosta drewutnia z drewna lub palet może służyć przez wiele sezonów.
